Leven met eierstokkanker
Je diagnose kan je niet veranderen, maar je kan wel leren hoe je met de ziekte kan omgaan. Hier volgen enkele praktische tips en relevante informatie om beter te kunnen leven met eierstokkanker.
- HOE PRAAT JE OVER KANKER
- JE ZORGTEAM
- OMGAAN MET BIJWERKINGEN
- VOEDING EN DIEET
- SPORT
- MENTALE GEZONDHEID
- MOOI MET KANKER
- INTIMITEIT EN SEKSUALITEIT
- WERKEN
- FINANCIËLE ASPECTEN
- REIZEN
Hoe praten over kanker
De diagnose van eierstokkanker krijgen, kan veel verschillende emoties opwekken, van onzekerheid en angst tot boosheid, verdriet en depressie. Maar je hoeft deze emoties niet alleen te verwerken. Je kan steun zoeken bij je zorgteam, je familie en vrienden.
Hoewel het een uitdaging kan zijn om anderen over je ziekte te vertellen, kan het ook helpen om je minder alleen te voelen. De volgende stappen kunnen je helpen om te plannen hoe je de belangrijke mensen in je leven kan vertellen over je diagnose.
Plannen aan wie je het vertelt
Mensen vertellen dat je kanker hebt, kan moeilijk zijn. Het kan helpen om een lijst te maken met de personen aan wie je het wil of moet vertellen. Begin met je goede vrienden en familie. Deze mensen kennen je goed en kunnen er vanaf dag één zijn om je te ondersteunen. Daarna kan je overwegen om collega’s, buren en kennissen op de hoogte brengen.
Plannen wat je wil vertellen
Praten over je diagnose kan gemakkelijker zijn als je een script of een overzicht hebt van waar je over wil praten. Misschien wil je details over je prognose, behandeling en gevoelens delen met mensen die dicht bij jou staan, terwijl je met anderen alleen het minimum wil delen over je diagnose.
Plannen hoe je het kan vertellen
Hoewel je misschien heel wat emoties voelt, kan het nuttig zijn om positief te blijven wanneer je over je diagnose praat. Het kan zijn dat mensen aan wie je het vertelt verdrietig of boos reageren. Probeer kalm te blijven en laat hen weten dat hun steun belangrijk is voor jou.
Hoe praat je erover met je kinderen?
Als je als ouder verneemt dat je kanker hebt, vraag je je waarschijnlijk ook af hoe je hier best met je kinderen over praat en hoe je je kinderen best kan opvangen. Dit verschilt van gezin tot gezin en van kind tot kind. Maar algemeen is het toch best om je kinderen te betrekken bij wat er gebeurt.
Op de volgende sites kan je hier heel wat informatie en tips over vinden::
Je zorgteam
Tijdens je zorgtraject zal je in contact komen met verschillende zorgverleners die gespecialiseerd zijn in oncologie. Elke persoon in je zorgteam heeft een unieke kwalificatie die de kwaliteit van jouw zorg garandeert. Sommige van deze personen zullen je begeleiden tijdens de diagnostische fase terwijl anderen je tijdens of na je kankerbehandeling zullen opvolgen.
Wie maakt er deel uit van je zorgteam?
Je wordt verzorgd door een gespecialiseerd, multidisciplinair team dat bestaat uit een medisch team, een verpleegkundig team en, in sommige ziekenhuizen, een oncologisch begeleidingsteam.
Medisch team
Afhankelijk van je situatie kunnen verschillende artsen deel uitmaken van je medisch team, zoals:
- Oncoloog: arts gespecialiseerd in de diagnosestelling en behandeling van kanker.
- Oncologisch gynaecoloog: arts gespecialiseerd in de diagnosestelling en de behandeling van kanker aan het vrouwelijke voortplantingssysteem.
- Chirurg: arts die operaties en chirurgische onderzoeken uitvoert.
- Anesthesist: arts die ervoor zorgt dat je pijnloos een operatie of diagnostisch onderzoek kan ondergaan.
- Patholoog: arts die onder meer tumorweefsel onderzoekt om zo het type van kanker en het stadium te bepalen.
- Radioloog: arts gespecialiseerd in beeldvormend onderzoek.
Verpleegkundig team
- Verpleegkundige: de verpleegkundige werkt nauw samen met artsen en speelt een belangrijke rol in je zorg.
- Oncocoach: verpleegkundige gespecialiseerd in oncologie die jou en je naasten persoonlijk ondersteunt doorheen het volledige zorgtraject. De oncocoach vormt een schakel tussen jou en de verschillende zorgverleners en coördineert de zorg.
Oncologisch begeleidingsteam
Naast specifieke behandelingen voor eierstokkanker (operatie, chemotherapie) kan aanvullende zorg en ondersteuning nodig zijn om de gevolgen van de ziekte en de behandelingen ervan te beheersen, zoals pijn, vermoeidheid, eetstoornissen, behoefte aan psychologische ondersteuning, sociale problemen en seksuele klachten.
Deze ondersteunende zorg kan worden geleverd door:
- Psycholoog: een psycholoog kan je helpen om met de vele emoties veroorzaakt door kanker om te gaan.
- Seksuoloog: een seksuoloog kan je helpen als je problemen ondervindt bij seks en intimiteit
- Voedingsdeskundige of diëtist: een voedingsdeskundige behandelt voedingsproblemen veroorzaakt door je kanker of door de behandelingen, zoals misselijkheid, constipatie, diarree, maar ook gewichtsverlies of gewichtstoename. De voedingsdeskundige is gespecialiseerd in diëten die speciaal zijn ontworpen voor mensen met kanker.
- Kinesitherapeut: een kinesitherapeut helpt je met spierversterkende oefeningen en met het verzachten van je pijn.
- Sociaal assistent: een sociaal assistent helpt jou en je familie op verschillende vlakken, van thuiszorg tot transport en therapeutische plannen.
- Palliatief team: dit team zorgt voor het verlichten of voorkomen van pijn en het verbeteren van de levenskwaliteit als je ziekte niet meer te genezen is.
Communicatie met je zorgteam
Het is belangrijk om met je zorgteam te praten als je vragen of opmerkingen hebt. Omdat je veel informatie moet verwerken, kan je best samen met een familielid of vriend naar je afspraken gaan. Zij kunnen je helpen met aantekeningen maken en kunnen ook bijkomende vragen stellen. Denk vóór een afspraak goed na over wat je wil vragen, maak een lijstje met vragen en neem dit mee naar je afspraak. Hier zijn een aantal voorbeelden:
Vragen over je diagnose
- Welk type eierstokkanker heb ik?
- Wat is het stadium van mijn kanker en is deze uitgezaaid naar andere delen van mijn lichaam?
- Welke symptomen zal ik hebben?
- Wat zijn de resultaten van de verschillende onderzoeken (stadium, graad, genetische testen)?
- Welke soorten onderzoeken moet ik nog ondergaan en waarvoor dienen deze?
- Zijn er steungroepen of ondersteunende organisaties voor mij en mijn gezin?
- Hoe zal mijn kanker mijn dagelijkse leven beïnvloeden? Kan ik blijven werken, sporten? Moet ik op mijn voeding letten?
Vragen over je behandeling
- Hoe verloopt mijn behandeling?
- Welke behandelmogelijkheden zijn er voor mijn tumor?
- Welke soorten bijwerkingen kan ik verwachten en hoe kan ik ermee omgaan? Wanneer moet ik een arts raadplegen over de bijwerkingen?
- Waar moet ik heen voor de behandeling?
- Wanneer moet ik met mijn behandeling beginnen en hoelang duurt deze?
- Hoe moet ik me voorbereiden op de behandeling voordat deze begint?
- Hoe vaak moet ik na de start van de behandeling contact opnemen met mijn zorgteam?
- Hoe weten we of de behandeling werkt? Wat doen we als ze niet werkt?
- Hoe zal deze behandeling mijn dagelijkse leven beïnvloeden? Kan ik naar mijn werk gaan/mijn normale activiteiten uitvoeren?
- Moet ik tijdens de behandeling iets veranderen aan mijn levensstijl? Welke rol spelen dieet en lichaamsbeweging? Welke soorten lichaamsbeweging zijn veilig voor mij om te doen?
- Moet ik iets weten over andere geneesmiddelen of voedingsmiddelen die een interactie hebben met mijn behandeling?
- Waar kan ik indien nodig informatie vinden over financiële hulp?
- Hoe zal mijn nazorg eruitzien? Wie leidt dit? Moet ik opvolgingsafspraken maken met specialisten? Hoe vaak zijn deze opvolgingsafspraken?
- Met wie kan ik contact opnemen voor psychologische ondersteuning?
Omgaan met bijwerkingen
De bijwerkingen van kankerbehandelingen kunnen zwaar zijn. Praat met je arts over wat je ervaart, zodat deze een persoonlijk plan voor je kan opstellen. Indien nodig kan je arts geneesmiddelen voorschrijven of tips geven die je kunnen helpen om bijwerkingen te beheren. Er zijn ook heel wat dingen die je zelf kan doen.
Vermoeidheid
- Doe overdag korte dutjes.
- Verminder je werkdruk als je een job hebt.
- Vind een aangepaste dagelijkse activiteit; dit kan helpen om structuur in je dag te brengen en je gevoel van eigenwaarde terug te vinden.
- Zorg voor gezonde voeding.
Verlies van haar, wenkbrauwen en wimpers
- Een korter kapsel vóór het begin van de behandeling kan je hier psychologisch op voorbereiden.
- Gebruik make-up om je wenkbrauwen of wimpers bij te tekenen.
- Draag een pruik, sjaal, chemomutsje, hoofdband of ander hoofddeksel.
- Hier kan je hierover meer informatie vinden.
Misselijkheid en braken
- Je arts kan medicatie voorschrijven die deze bijwerkingen tegengaat.
- Neem vijf tot zes kleine maaltijden in plaats van drie grote maaltijden per dag.
- Drink veel water om uitdroging te voorkomen.
Menopauze
- Beweeg of sport regelmatig, zodat je je beter voelt in je lichaam.
- Alternatieve en paramedische geneeskunde kunnen ook helpen je beter te voelen. Voorbeelden zijn acupunctuur, sofrologie*, mindfulness-meditatie, ontspanningsoefeningen, kinesitherapie en massages.
- Gebruik meerdere keren per week een vaginale bevochtiger voor langdurige vaginale bevochtiging en gebruik vóór de penetratie een glijmiddel. Als je toch nog last hebt, kan je een behandeling ondergaan om het vaginale slijmvlies te herstellen, zoals laserbehandeling, radiofrequentiebehandeling of injecties met hyaluronzuur of bloedplaatjesrijk plasma. Bespreek dit met je arts voordat je dit overweegt.
*Sofrologie is een ontspanningsmethode waarbij je oefeningen doet die ademhalings- en ontspanningstechnieken, rustige bewegingen, creatieve visualisatie, meditatie en mindfulness combineren.
Onvruchtbaarheid
- Probeer je te omringen met mensen waarbij je je goed voelt en die naar je luisteren en je steunen.
- Zoek psychologische ondersteuning als je die nodig hebt.
Voeding en dieet
Kanker kan zwaar zijn voor je lichaam. En hoewel voedsel niet kan dienen als behandeling voor kanker, kan gezond eten je helpen om je beter te voelen en sterker te blijven tijdens en na je behandeling. Gezonde voeding helpt het lichaam om bloedcellen en weefsels te vervangen die door kankerbehandelingen worden afgebroken. Vaak verdragen mensen met een gezond dieet en een gezonde levensstijl de bijwerkingen van de behandeling beter.
Wat is een gezond dieet?
De meeste voedingsdeskundigen zijn het erover eens dat een gevarieerd dieet de beste manier is om ervoor te zorgen dat je lichaam de voedingsstoffen krijgt die het nodig heeft. Dit zijn onder meer:
GROENTEN
EN FRUIT
VOLKOREN
GRANEN
VETVRIJE OF
VETARME ZUIVEL
EIWITTEN
waaronder vis, kip
en ander mager vlees of
andere eiwitbronnen
OLIJFOLIE
en andere gezonde
vetten
VEEL
WATER
De volgende voedingsstoffen en producten mogen maar in beperkte mate gebruikt worden:
VERZADIGDE VETTEN EN
TRANSVETTEN
NATRIUM
(zoals in keukenzout)
TOEGEVOEGDE
SUIKERS
CAFEÏNE
ALCOHOL
Als je een kankerbehandeling ondergaat, kan het soms moeilijk zijn om de juiste voeding binnen te krijgen. Bijwerkingen zoals misselijkheid, diarree en zelfs smaakveranderingen kunnen het moeilijk maken om te eten. Deze tips kunnen ervoor zorgen dat je genoeg calorieën binnenkrijgt om ongewenst gewichtsverlies tijdens de behandeling te voorkomen.
- Als water niet lekker smaakt, probeer dan te hydrateren aan de hand van voedsel en andere dranken. Soep, watermeloen, thee, melk (amandelmelk, havermelk) of suikervrije sportdrankjes zijn allemaal goede opties. Of wees creatief en probeer je water op smaak te brengen met verschillende vruchten (citrusvruchten, ananas, aardbeien), kruiden (munt, basilicum, rozemarijn) of zelfs komkommer of gember.
- Breng lekkere voedingsmiddelen op smaak met pittige kruiden en specerijen, zoals citroen, knoflook, cayenne, dille of rozemarijn.
- Als je geen zin hebt in vlees, zoek dan eiwitten in ander voedsel zoals vis, eieren, kaas, bonen, noten en notenboter, tofu of eiwitrijke smoothies en shakes.
- Verwijder de metaalsmaak uit je mond door kauwgom te kauwen of muntjes bij de hand te houden. Het kan ook helpen om kunststof of houten bestek te gebruiken, in niet-metalen potten en pannen te koken en je mond te spoelen (of zelfs je tanden te poetsen) voor de maaltijd.
Zijn voedingssupplementen veilig?
Als het moeilijk is om de nodige voedingsstoffen binnen te krijgen, kan je overwegen om een lage dosis multivitaminen te gebruiken. In veel gevallen is het innemen van vitaminen oké, maar je moet dit altijd eerst met je arts bespreken. Hoge doseringen van bepaalde supplementen kunnen schadelijk zijn en sommige voedingssupplementen zouden je behandeling kunnen verstoren.
Een gezonde levensstijl behouden
Goede voeding is slechts een deel van een gezonde levensstijl. Het is ook belangrijk om je lichaam de zorg te geven die het nodig heeft om kanker te bestrijden:
- Behoud een gezond lichaamsgewicht (praat met je arts voordat je met een dieet begint).
- Drink veel water.
- Houd je lichaam actief met bijvoorbeeld yoga, wandelen, fietsen of tuinieren (neem altijd contact op met je arts voordat je begint met een nieuw trainingsprogramma).
- Verminder stress met bijvoorbeeld meditatie, diepe ademhaling of lichaamsbeweging.
- Zorg voor voldoende slaap (7–9 uur per nacht).
- Vermijd tabak, alcohol en drugs.
Referenties:
Stichting tegen kanker. Voeding bij en na kanker. Beschikbaar op: https://www.kanker.be/patientenhulp/voeding-bij-en-na-kanker (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Stichting tegen kanker. Voeding bij kankerpatiënten. Beschikbaar op: https://www.kanker.be/sites/default/files/7_stk_brochure_espen_nl_-_08-05-2018.pdf (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Stichting tegen kanker. Recepten. Beschikbaar op: https://www.kanker.be/recepten (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Kuppers C, De Winter E. Voedingsinformatiecentrum (NICE). Voeding bij en na kanker. Beschikbaar op: https://www.nice-info.be/nutrinews/voeding-bij-en-na-kanker (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Vlaams Instituut Gezond Leven. Voeding. Beschikbaar op: https://www.gezondleven.be/themas/voeding (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Sport
Het is algemeen bekend dat lichaamsbeweging veel voordelen heeft voor de gezondheid. Maar nieuw bewijs toont aan dat lichaamsbeweging ook de overlevingskans bij kanker kan verbeteren. Het is daarom een goed idee om voldoende te (blijven) bewegen na je diagnose. Vergeet niet om altijd met je arts te praten voordat je een trainingsprogramma begint.
Voordelen van lichaamsbeweging
Hoewel het soms bijna onmogelijk kan zijn om de energie te vinden om te sporten tijdens jebehandeling, zal lichaamsbeweging helpen om meer energie te krijgen. Er zijn zelfs veel voordelen verbonden aan actief zijn tijdens en na de behandeling, waaronder:
KANS OP
BIJWERKINGEN VAN
DE BEHANDELING VERMINDEREN
(zoals vermoeidheid en misselijkheid)
RISICO OP DEPRESSIE
EN ANGST
VERMINDEREN
SPIERVERLIES
VOORKOMEN
KRACHT EN EVENWICHT
OPBOUWEN
GEWICHTSTOENAME
VOORKOMEN
SLAAP
VERBETEREN
ZIEKENHUISVERBLIJVEN
VERKORTEN
EFFECTIVITEIT VAN
DE BEHANDELING
VERBETEREN
IMMUNITEIT
VERSTERKEN
Welke soorten lichaamsbeweging moet ik doen?
Welke soort en hoeveel lichaamsbeweging je aankan, hangt af van hoe actief je al was. Als je al actief was, kan je mogelijk blijven doen wat je deed vóór de diagnose of behandeling (bv. lopen of fietsen). Als je matig actief was, maar niet regelmatig aan lichaamsbeweging deed, kan een meer gematigd bewegingsprogramma zoals wandelen, yoga of tuinieren meer geschikt zijn. En als je niet actief was, is zelfs zoiets eenvoudigs als overdag door het huis lopen een goed begin. Overleg met je arts voordat je om het even welke lichaamsbewegingsroutine begint.
Je lichaamsbewegingsroutine kan één of meerdere van de volgende elementen omvatten:
ADEMHALINGSOEFENINGEN
zoals bewust ademen, yoga ofmeditatie
EVENWICHTSOEFENINGEN
zoals balans op één voet
CARDIO
zoals wandelen, fietsen of lopen
KRACHTTRAINING
met vrije gewichten of toestellen of lichaamsgewichtsoefeningen zoals push-ups en squats
REKOEFENINGEN
Tips voor veilig sporten
Hoewel de voordelen van lichaamsbeweging enorm zijn, is het belangrijk om dit op een veilige manier te doen, vooral als je een behandeling ondergaat, bijwerkingen ervaart of nog niet actief was. Deze tips kunnen je helpen om op een veilige manier van de voordelen van lichaamsbeweging te genieten:
- Doe het rustig aan zodat je blessures voorkomt en niet ontmoedigd raakt.
- Vermijd fitnesscentra tijdens de behandeling. Je immuunsysteem kan verzwakt zijn en in grote fitnesscentra met veel mensen kunnen veel ziektekiemen aanwezig zijn.
- Blijf gehydrateerd.
- Volg een goed gebalanceerd dieet.
- Luister naar je lichaam. Op sommige dagen kan je je goed voelen en een training probleemloos doorlopen. Maar als je energie laag is, doe het dan die dag rustig aan.
- Overdrijf niet. Als iets pijn doet of als je last hebt van bijwerkingen van de behandeling, is het waarschijnlijk een goed idee om even uit te rusten tot je je beter voelt.
- Houd je arts op de hoogte.
Referenties:
Stichting tegen kanker. Voordelen fysieke activiteit bij en na kanker. Beschikbaar op: https://www.kanker.be/patientenhulp/fysieke-activiteit-bij-en-na-kanker/voordelen-fysieke-activiteit-bij-en-na-kanker (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Stichting tegen kanker. Aanbevelingen. Beschikbaar op: https://www.kanker.be/patientenhulp/fysieke-activiteit-bij-en-na-kanker/aanbevelingen (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Vlaams Instituut Gezond Leven. Bewegen bij en na kanker: waarom, hoeveel en hoe? Beschikbaar op: https://www.gezondleven.be/themas/beweging-sedentair-gedrag/bewegen-bij-pathologieen/bewegen-bij-en-na-kanker-waarom-hoeveel-en-hoe (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Mentale gezondheid
Een diagnose van kanker krijgen, kan veel verschillende emoties opwekken, van onzekerheid, verwarring en angst tot boosheid, verdriet en depressie. Ook de behandeling en de periode na de behandeling kan heel wat emoties met zich meebrengen.
Als je je zorgen maakt over hoe je je voelt, praat dan met je arts of zorgteam. Zij kunnen je doorverwijzen naar een psycholoog of ondersteuningsgroep.
Er zijn ook dingen die je zelf kan doen om met al deze gevoelens om te gaan.
- Informeren. Informeer jezelf over je kanker en de mogelijke behandelingen door betrouwbare websites te bezoeken en door vragen te stellen aan je arts of zorgteam.
- Stel kleine doelen. Begin elke dag met één klein doel dat haalbaar is. Maak bijvoorbeeld je bed op, bereid een maaltijd of maak een wandeling. Zorg er gewoon voor dat het iets is wat je redelijkerwijs kan doen.
- Leg contact met familie en vrienden. Probeer elke dag contact te leggen met ten minste één persoon buiten je zorgteam. Bel een vriend, maak een wandeling met een buur of nodig familie uit voor koffie.
- Blijf bewegen. Lichaamsbeweging kan helpen om gevoelens van angst, stress of depressie te verminderen. Al is het maar een blokje omlopen of op een favoriet nummer dansen, probeer elke dag wat te bewegen.
- Leid jezelf af. Kanker kan allesomvattend voelen, maar door je bezig te houden met andere dingen, kan je je beter voelen. Probeer een tv-programma te bekijken, een tijdschrift te lezen, naar een audioboek of podcast te luisteren.
- Relaxatieoefeningen. Naast lichaamsbeweging of ontspannende activiteiten kan je ook relaxatieoefeningen doen om gevoelens van stress of angst te verminderen. Voorbeelden zijn:
- Visualisatieoefeningen: hierbij stel je je een plaats of situatie voor waar je je ontspannen voelt (zoals een bos, het strand, een vertrouwde plaats bij je thuis). Probeer deze zo gedetailleerd mogelijk voor de geest te halen, met al je zintuigen.
- Ademhalingsoefeningen: hierbij concentreer je je op je ademhaling. Zet of leg je hiervoor in een gemakkelijke houding en plaats je handen op je buik. Adem 3 tellen rustig in via je neus (voel je buik uitzetten), adem 5 tellen rustig uit via je mond (voel je buik platter worden). Herhaal dit verschillende keren.
- Progressieve relaxatie: hierbij span je verschillende spiergroepen één voor één op om deze daarna te ontspannen.
- Meer voorbeelden en tips kan je onder meer op deze site vinden: Relaxatie | UZA
- Maak een zorgplan. Vraag je arts of iemand van je zorgteam om samen met jou een zorgplan op te stellen dat informatie bevat over het type en stadium van je ziekte, je geplande afspraken, je behandeling, de mogelijke bijwerkingen en andere punten die je belangrijk vindt.
- Vraag steun en hulp. Aanvaard de steun van je familie, vrienden en andere mensen die je vertrouwt. Het kan ook nuttig zijn om je eigen ervaringen te delen en meer te leren over ervaringen van anderen met de ziekte. Vraag daarom aanvullende hulp en ondersteuning voor jou en je familie bij een belangengroep voor vrouwen met eierstokkanker.
Referenties:
Cancer Research UK. Coping with ovarian cancer. Beschikbaar op: https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/ovarian-cancer/living-with/coping (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Alles over kanker. Psychologische begeleiding. Beschikbaar op: https://www.allesoverkanker.be/psychologische-begeleiding (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Stichting tegen kanker. Psychologische steun bij kanker. Beschikbaar op: https://www.kanker.be/patientenhulp/wat-kan-de-stichting-voor-u-doen/psychologische-steun-bij-kanker (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Mooi met kanker
Kanker en de behandeling ervan kunnen heel wat veranderingen in je uiterlijk veroorzaken. Sommige van deze veranderingen zijn tijdelijk (zoals haaruitval, roodheid van de huid, gewichtsverlies of gewichtstoename), andere zijn blijvend (zoals verwijdering van de eierstokken of littekens na een operatie). Deze veranderingen kunnen je zelfbeeld en daarmee ook je zelfvertrouwen aantasten.
Voor je lichaam zorgen en je mooi en aantrekkelijk voelen, kan helpen om je zelfvertrouwen terug te winnen en je beter te voelen.
Welke gevolgen kan je behandeling hebben op je huid, haar en nagels?
Verschillende kankerbehandelingen kunnen je huid, nagels en haar verzwakken of beschadigen. Dit is omdat heel wat behandelingen (en vooral chemotherapie) niet alleen de kankercellen aantasten, maar ook gezonde cellen die zich snel delen, zoals de cellen van de huid, het haar, de wimpers, de wenkbrauwen en de nagels, en de cellen aan de binnenkant van de mond.
Dit kan de volgende gevolgen hebben:
- Je haar, wimpers en wenkbrauwen kunnen gedeeltelijk of volledig uitvallen. Dit gebeurt niet bij elke behandeling of bij elke persoon.
- Je nagels kunnen makkelijker breken, uitvallen en trager teruggroeien. Ze kunnen ook zacht, streperig of donkerder worden.
- Je huid kan droog worden, gevoeliger zijn voor wrijving (roodheid of vlekken, trekkerig gevoel), gevoeliger zijn voor zonlicht of een acné-achtige uitslag vertonen.
Wat kan je hiertegen doen?
Huid
De volgende tips worden best vóór, tijdens en na de behandeling toegepast.
- Hygiëne: Gebruik een zeepvrije, pH-neutrale douchegel en handreiniger met zo weinig mogelijk ingrediënten en zonder etherische oliën, parfums en alcohol. Gebruik je handen in plaats van een washandje of douchespons om je te wassen en vermijd heet water.
- Bescherming tegen de zon: Bescherm jezelf tegen de zon door je lichaam te bedekken (kleding, zonnebril, hoofdbescherming) en een zonnecrème met hoge beschermingsfactor aan te brengen (50+).
- Hydrateren: Breng geregeld een hydraterende crème aan, met voorkeur voor een gevoelige huid.
Handen en nagels
- Gebruik handschoenen als je dingen doet die je nagels kunnen beschadigen (zoals schoonmaken of tuinieren).
- Breng regelmatig een hydraterende crème aan op je handen en voeten.
Hoofdhuid en haar
- Gebruik een zachte borstel.
- Was je haar en/of hoofdhuid met een kleine hoeveelheid milde, pH-neutrale shampoo die je voorzichtig aanbrengt.
- Dep je haar/hoofdhuid droog met een zachte handdoek.
- Vermijd producten en apparaten die het haar kunnen beschadigen zoals haardrogers, hete stijltangen, borstels en kleurstoffen.
- Vaak wordt een kort kapsel geadviseerd.
Wat kan je doen bij haaruitval?
Bij sommige patiënten en sommige types van chemotherapie, kan haaruitval tegengegaan worden door tijdens de chemotherapie het hoofd te koelen met een ijsmuts. Het succes hiervan hangt af van het type en de dosis van de behandeling.
Als je toch je haar verliest, kies je zelf waar je je het beste bij voelt: blootshoofds, een pruik, een sjaal, een chemomutsje of ander hoofddeksel, of afwisselen tussen deze opties.
- Er is een zeer gevarieerd aanbod aan pruiken, in synthetisch of natuurlijk haar. Een pruik wordt gedeeltelijk terugbetaald door je ziekenfonds. Er zijn ook enkele private initiatieven die tussenkomen in de prijs van een pruik voor mensen die het financieel moeilijk hebben. Meer hierover vind je hier: Tussenkomsten voor een pruik |allesoverkanker.be
- Er is ook een heel gevarieerd aanbod aan sjaals, chemomutsjes, hoofdbanden, hoeden of petten.
Wat kan je doen voor littekens?
Zorg dat je een recent litteken niet blootstelt aan zonlicht. Je kan een litteken (na genezing van de wonde) masseren met een hydraterende crème of camoufleren met make-up. Raadpleeg wel steeds je arts om na te gaan of en wanneer je producten mag aanbrengen op het litteken.
Hoe kan je imperfecties verbergen?
Corrigerende make-up benadrukt je sterke punten terwijl het donkere kringen, roodheid of littekens verbergt. Het kan je helpen om terug een gezonde gloed te krijgen. Ga altijd na bij je arts of apotheker of de producten die je wil gebruiken oké zijn om te gebruiken.
- Een fond de teint egaliseert de teint en camoufleert oneffenheden.
- Je kan je wenkbrauwen en wimpers hertekenen met een oogpotlood. Dit filmpje legt uit hoe je dit kan doen: Wenkbrauwen en wimpers bijtekenen - YouTube. Wenkbrauwstencils kunnen dit makkelijker maken. Valse wimpers of wenkbrauwen worden niet aanbevolen omdat de lijm irritatie kan veroorzaken.
- Met een vleugje blush zie je er frisser en levendiger uit.
- Wat oogschaduw kan je natuurlijke expressiviteit benadrukken.
- Een discrete lippenstift of gloss zorgt voor extra kleur en maakt je make-up helemaal af.
In deze schoonheidsgids van de Stichting tegen kanker of op deze site van Alles over kanker kan je heel wat bijkomende tips en informatie vinden.
Referenties:
Stichting tegen kanker. Goed verzorgd, beter gevoel. Schoonheidstips voor mensen met kanker. Beschikbaar op: https://www.kanker.be/sites/default/files/publication/4.2.3.nl_-_schoonheidsgids_-_2018-04.pdf (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Cancer Research UK. Changes in your appearance. Beschikbaar op: https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/coping/physically/changes-appearance (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Alles over kanker. Verzorging en make-up voor kankerpatiënten. Beschikbaar op: https://www.allesoverkanker.be/verzorging-en-make-voor-kankerpatiënten (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Alles over kanker. Tussenkomsten voor een pruik. Beschikbaar op: https://www.allesoverkanker.be/tussenkomsten-voor-een-pruik (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Intimiteit en seksualiteit
Je kanker en de behandeling ervan kunnen op verschillende manieren een invloed hebben op je intimiteit en seksualiteit. Dit is voor elke persoon anders. Het is belangrijk hier met je partner over te praten, wat niet altijd vanzelfsprekend is. Om de communicatie te vergemakkelijken, kan het helpen om een psycholoog of seksuoloog te raadplegen, alleen of als koppel. Het is ook belangrijk om te begrijpen wat er lichamelijk en mentaal met jou gebeurt en wat je kan doen om voor jezelf te zorgen.
Invloed van je behandelingen op je lichaam
Als eerste stap in de behandeling van eierstokkanker worden meestal je eierstok(ken), eileider(s) en baarmoeder weggehaald tijdens een operatie, soms ook samen met andere organen (afhankelijk van hoe ver je kanker gevorderd is). Hoewel deze organen essentieel zijn voor de voortplanting, zijn ze dat niet voor seksualiteit. Je clitoris, vulva en vagina zijn er nog en je kan dus nog een bevredigend seksleven hebben.
De gevolgen van de operatie (zoals de plotse aanvang van de menopauze en de hieraan verbonden symptomen) en mogelijke bijwerkingen van de behandelingen kunnen je zowel lichamelijk als mentaal negatief beïnvloeden en daardoor ook je seksleven verstoren.
Veel van deze symptomen verminderen of verdwijnen na verloop van tijd. Als dit niet het geval is, of als je je zorgen maakt, praat dan met je arts.
Wat kan je hieraan doen?
Er zijn verschillende dingen die je kan doen om met de veranderingen in je lichaam om te gaan, de symptomen veroorzaakt door je behandeling te verminderen, je zelfvertrouwen terug te winnen en zo een positief zelfbeeld te ontwikkelen en je levenskwaliteit te verbeteren. Hier vind je tips die je hierbij kunnen helpen.
Hoe kan je langzaamaan je seksueel verlangen terug laten komen?
Angst, stress en andere negatieve gevoelens veroorzaakt door je kanker kunnen je seksleven en intimiteit beïnvloeden, zelfs na het einde van de behandelingen. Luisteren naar je gevoelens en verlangens is een cruciale eerste stap in het vinden van de seksualiteit die bij je past.
Het is oké om geen zin te hebben
Na een operatie of behandeling kan het zijn dat je geen seks wil hebben. Je bent misschien bang om pijn te hebben of om niets te voelen. Bijwerkingen van de behandelingen kunnen ook je libido verminderen. Hoewel deze situatie van voorbijgaande aard is, kan het tijd kosten voordat je weer zin hebt in seks. Het is belangrijk om jezelf de tijd te geven en je niet onder druk te laten zetten. Je kan je ook altijd laten begeleiden door een psycholoog, psychiater of seksuoloog.
Begin alleen
Het kan helpen om te beginnen met masturbatie. Zo kan je de veranderingen in je lichaam beter leren begrijpen en je zelfvertrouwen terugwinnen. Je kan daarna aan je partner uitleggen wat goed en niet goed voelt.
Luister naar jezelf en spreek met je partner
Het is belangrijk om geduldig te zijn, niets te forceren, te vertrouwen op je gevoel en jezelf of je partner te onderbreken als je je niet op je gemak voelt; kortom, te luisteren naar jezelf. Het is ook belangrijk om tegen je partner te durven zeggen hoe je je voelt en te luisteren naar elkaar.
Referenties:
Imagyn. Vivre sa sexualité après un cancer des ovaires. Beschikbaar op: https://www.imagyn.org/wp-content/uploads/2021/11/Livret-sexualite-IMAGyn.pdf (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Stichting tegen kanker. Kanker en intimiteit. Beschikbaar op: https://www.kanker.be/sites/default/files/publication/4-3-5-NL-Kanker-en-intimiteit-04-2015.pdf (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Cancer Research UK. Sex and cancer for women. Beschikbaar op: https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/coping/physically/sex/women (geraadpleegd op 7 maart 2022).
Werken
Tijdens een behandelperiode met bijvoorbeeld chemotherapie kan het moeilijk zijn om te blijven werken. In dat geval kan je arts ziekteverlof voorschrijven of kan je een loopbaanonderbreking aanvragen. Als je na zo’n periode terug aan het werk wil gaan, is het belangrijk dit op een rustige manier te doen en je goed voor te bereiden. Het kan helpen je te laten begeleiden door een coach.
Voor meer informatie kan je terecht op:
Financiële aspecten
Als kankerpatiënt heb je recht op verschillende tussenkomsten van onder andere je ziekenfonds, groepsverzekering, hospitalisatieverzekering, gemeente of OCMW. Omdat het ingewikkeld en tijdrovend kan zijn om uit te zoeken op welke tegemoetkomingen je recht hebt, kan het nuttig zijn je te laten begeleiden door een sociaal assistent.
Hier kan je alvast meer informatie vinden:
Reizen
Op reis gaan na een behandeling kan deugd doen. Iets hebben om naar uit te kijken kan ook helpen om door de bijwerkingen van je behandeling te worstelen. Het is natuurlijk belangrijk om je bestemming en soort reis af te stemmen op wat je aankan, om je reis goed voor te bereiden en om dit op voorhand met je arts te bespreken.
Hier vind je heel wat tips over waar je aan moet denken als je wil reizen:
BLIJF VERBONDEN
Je bent nooit alleen
Praat & verbind
met lotgenoten.
BLIJF OP DE HOOGTE
DOWNLOAD ONS MAGAZINE
DOWNLOAD NU
©Leven met Eierstokkanker 2022 AstraZeneca
Leven met | Eierstokkanker
Aangeboden door 