Voor mantelzorgers
- JOUW ROL ALS MANTELZORGER
- ZORGEN VOOR JEZELF ALS MANTELZORGER
Jouw rol als mantelzorger
Longkanker is zowel fysiek als mentaal een ziekte die zwaar weegt. Dat is dan ook de reden waarom de ondersteuning en de hulp van naasten zo essentieel is voor de mensen die door kanker getroffen zijn. Maar zomaar in de rol van mantelzorger geworpen worden, kan demotiverend zijn en het is ook niet altijd gemakkelijk om te weten hoe je de zieke het best ondersteunt.
Hoe kan ik helpen? Ga met je naaste mee naar zijn of haar afspraken bij de dokter!
De opvolging en de behandelingen van longkanker kunnen zwaar zijn en de vele medische bezoeken kunnen een ware last zijn voor mensen met deze ziekte. Een naaste naar zijn of haar afspraken brengen, kan al een ware hulp zijn, maar je kan nog meer doen om te helpen.
- Ga mee met je naaste naar zijn of haar afspraak bij de arts. Door je aanwezigheid bij deze afspraken zal hij of zij zich minder eenzaam voelen en jij kan dan de verschillende fasen van zijn of haar ‘kankertraject’ begrijpen en volgen (diagnose, behandelingsfasen, nieuws over remissie, herval of ongeneeslijke ziekte, of lange wachtperioden).
- Wees actief tijdens die bezoeken. Je naaste kan zich verward voelen of worstelen met sterke emoties waardoor hij of zij zich niet kan concentreren.
- Aarzel niet om vragen te stellen. Jouw vragen of de vragen die je samen met je naaste al hebt voorbereid.
- Maak aantekeningen tijdens de raadplegingen. Ook al lijkt je dat niet nodig, het kan nuttig zijn als jij of je naaste nog wat informatie wil checken die de arts je heeft gegeven of als je antwoorden op je vragen wil vinden.
Als jij of je naaste vragen hebben of jullie maken je zorgen buiten de raadplegingen en medische bezoeken, aarzel dan niet om contact op te nemen met het zorgteam.
Emotionele ondersteuning van een naaste met longkanker
Naast de lichamelijke impact kan je naaste het ook moeilijk hebben met zijn of haar emoties, zoals droefheid, woede of angst. Deze emoties kunnen veroorzaakt worden door de bijwerkingen van de behandeling of ze kunnen gewoon het resultaat van deze moeilijke situatie zijn (de angst om alleen te zijn, de angst om zijn of haar zelfstandigheid te verliezen of vragen in verband met zijn of haar sterfelijkheid). Deze emoties en gevoelens zijn volkomen normaal voor mensen met een ernstige ziekte. Als mantelzorger kan jouw steun de emotionele last verlichten en hen helpen de ziekte positief te blijven benaderen.
Hier volgen enkele voorbeelden van dingen die je kan doen om je naaste emotionele ondersteuning te bieden:
- Bouw dagelijkse routines op of help dat te doen. Zodra de diagnose van longkanker is gesteld, kan de ziekte een heel/te belangrijke plaats in het leven van je naaste innemen. De dagelijkse routines aanhouden – gaan werken, maaltijden bereiden en eten, aan lichaamsbeweging doen... – zorgt ervoor dat het leven van je naaste in zekere mate normaal blijft en dat hij of zij zich goed blijft voelen.
- Plan leuke activiteiten die jullie samen kunnen doen. Doordat je leuke activiteiten aan het schema van je naaste toevoegt, zorg je ervoor dat hij of zij de moeilijkere aspecten van de ziekte of de behandelingen beter aankan. Dit hoeven niet per se dure activiteiten te zijn. Eenvoudige en leuke dingen (zoals eten klaarmaken met muziek op de achtergrond, elke dag een wandeling maken of elke week samen met vrienden naar een televisieserie kijken) doen al heel veel.
- Zorg voor een open en actieve communicatie tussen jou en je naaste. Moedig de persoon voor wie je zorgt aan om je te vertellen wat hij of zij voelt, zowel op emotioneel als op fysiek vlak. Sommige emoties kunnen tegen jou gericht zijn en dat kan frustrerend of kwetsend zijn. Bied een luisterend oor en herinner hem of haar (en jezelf) eraan dat deze emoties en gevoelens gerechtvaardigd en normaal zijn bij deze ernstige ziekte. Tips om met je naaste te praten, vind je op de website https://www.kanker.be/pati-ntenhulp/wat-zeg-je-tegen-iemand-die-kanker-heeft.
- Wees ook open over je eigen emoties en gevoelens. Samen met je naaste vormen jullie een team dat er alles aan doet om de ziekte te bestrijden.
- Respecteer de beslissing van je naaste om er niet over te praten. Tot slot moet je weten dat sommige mensen zich gemakkelijker openstellen terwijl anderen de emoties en gevoelens in verband met longkanker liever voor zich houden. Als je naaste niet over zijn of haar ziekte wil praten, dan is het belangrijk dat je die keuze respecteert.
Marie-Christine: “Mensen weten het ook niet. In mijn dichte omgeving wel, mijn beste vrienden weten het uiteraard, maar ik praat er niet over. Ik heb er niet te veel last van. Andere mensen weten het niet. Het is voor mij niet zo belangrijk om er over te praten. Ik stop het in een apart vakje in mijn hoofd. Ik leef zo normaal mogelijk en blijf optimistisch.”
Het is moeilijk om voor een naaste te zorgen, maar het is even belangrijk om voor jezelf te zorgen. Blijf in contact met je eigen ondersteuningsnetwerk om erover te praten, neem tijd voor je hobby’s en houd je dagelijkse routine aan.
Referenties:
Stichting tegen kanker. Wat zeg je tegen iemand die kanker heeft? Beschikbaar op: https://www.kanker.be/pati-ntenhulp/wat-zeg-je-tegen-iemand-die-kanker-heeft (geraadpleegd op 29 maart 2022).
Zorgen voor jezelf als mantelzorger
Wanneer je de rol van mantelzorger voor iemand met longkanker op je neemt, dan betekent dat heel wat bijkomende verantwoordelijkheden. Misschien werk je wel, heb je een huishouden of zijn er andere familieleden voor wie je moet zorgen. De hulp en de ondersteuning die je aan je naaste biedt, is van onschatbare waarde. Maar tegelijk betekent het ook een extra last op je schouders. Zowel voor jezelf als voor je naaste en de andere mensen uit je omgeving die op jou rekenen, is het erg belangrijk dat je ook goed voor jezelf zorgt.
Overlaad jezelf niet met schuldgevoelens
Je hebt het misschien moeilijk om tijd voor jezelf vrij te maken, zoals dat bij heel wat mantelzorgers het geval is. Dit gaat vaak gepaard met schuldgevoelens of angst dat er de zieke iets zal overkomen als jij er niet bent. Misschien heb je wel de indruk dat het nooit het goede moment is om het ziektebed van je naaste te verlaten. Vergeet niet dat je goed moet beseffen dat je niemand kan helpen als je zelf te gestresseerd of te moe (of zelfs uitgeput) bent. Zet je schuldgevoelens dus opzij en neem tijd voor jezelf als je daar nood aan hebt.
Draag zorg voor je gezondheid
Wanneer je voor een naaste zorgt die ziek is, dan gaat een groot deel van je energie naar zijn of haar gezondheid en verlies je vlug je eigen gezondheid uit het oog. Zorg ervoor dat je altijd voldoende slaapt, goed eet, beweegt en naar de dokter gaat als dat nodig is.
Draag zorg voor je geestelijke gezondheid en je welzijn
Probeer in de mate van het mogelijke plezier te maken en de tijd te nemen voor activiteiten die je graag doet: lees een boek als je wakker wordt, luister naar een podcast terwijl je een frisse neus haalt, probeer een nieuw recept uit of kijk goed ingeduffeld in je bed naar een aflevering van je favoriete serie… Zelfs korte ontspanningsmomenten kunnen ervoor zorgen dat je je batterijen oplaadt, en dat je je gelukkiger en meer voldaan voelt.
Vraag hulp aan de mensen rondom je
Elke hulp of ondersteuning die je krijgt bij je andere verantwoordelijkheden maakt je het leven makkelijker, ook al ben je de enige persoon die voor je zieke naaste kan zorgen. Het kan gaan om eenvoudige dingen, zoals aan je kinderen vragen om je te helpen bij de huishoudelijke taken of met een collega afspreken om je te vervangen wanneer je nood hebt aan een pauze.
Negeer je eigen emoties en gevoelens niet
Als je voor iemand met een ernstige ziekte zorgt, dan brengt dat onvermijdelijk een waterval aan complexe emoties met zich mee. Op sommige dagen heb je de indruk dat je ondankbaar werk verricht, terwijl je je op andere momenten de grootste geluksvogel voelt en je dankbaar bent voor de tijd die je kan spenderen met iemand die je zo dierbaar is. Het is niet altijd makkelijk om deze (soms tegenstrijdige) emoties te verwerken en het kan nuttig zijn om een dagboek bij te houden, lid te worden van een steungroep (online of in persoon) of met een psycholoog te praten. Vergeet niet dat je emoties en gevoelens gerechtvaardigd zijn en dat je er niet bang voor hoeft te zijn.
Maak ook gebruik van de steun wanneer je naaste overlijdt
Het overlijden van een naaste is een pijnlijke beproeving. Je familie en je vrienden kunnen je troost bieden en je kan ook de hulp van een psycholoog inroepen. Je moet ook de formaliteiten en andere praktische zaken regelen die met een overlijden gepaard gaan. Verschillende mensen staan je daarin bij, zoals de notaris, de begrafenisondernemer… Surf voor meer informatie naar de website kanker.be.
Als je in contact wil komen met andere mensen die hetzelfde meemaken, surf dan naar de Facebookgroep ‘Leven met longkanker'. In deze groep kan je over je ervaringen vertellen en ook zeggen wat je bezighoudt. En je kan, als je dat wil, rechtstreeks met iemand chatten. Als je je verhaal als naaste wil vertellen aan de gemeenschap Levenmet, dan is het mogelijk om een gesprek te regelen. Neem contact met ons op!
BLIJF VERBONDEN
Je bent nooit alleen
Praat & verbind
met lotgenoten.
BLIJF OP DE HOOGTE
DOWNLOAD ONS MAGAZINE
©Leven met Longkanker 2022 AstraZeneca
Leven met | Longkanker
Aangeboden door 