Wat is eierstokkanker?

Wat is eierstokkanker?

Eierstokkanker (ovariumcarcinoom) ontstaat wanneer cellen in een van de eierstokken zich ongecontroleerd delen en een kwaadaardige tumor vormen. Eierstokkanker behoort tot de groep van gynaecologische kankers die de vrouwelijke geslachtsorganen aantasten, zoals kanker van de baarmoederhals, vagina, baarmoeder, ... 

Anatomie en functie van de eierstokken

De eierstokken zijn kleine, amandelvormige organen die zich in het bekken bevinden, links en rechts van de baarmoeder. Ze maken deel uit van het vrouwelijke voortplantingssysteem en hebben twee belangrijke functies:

 

  • Productie van eicellen

  • Productie van hormonen die de menstruatiecyclus regelen en de uiterlijke geslachtskenmerken bepalen

De eierstokken bevatten drie verschillende soorten cellen en weefsels:



-Epitheelcellen (of epitheelweefsel), die de buitenste laag van de eierstok vormen 


-Kiemcellen (of folliculair weefsel), die één voor één rijpen tot eicellen 


-Stromacellen (of bindweefsel), die het interne steunweefsel van de eierstokken vormen en de vrouwelijke hormonen produceren 

Ovarium Tumor Classificatie Diagram

De verschillende soorten eierstokkanker

Er zijn drie hoofdtypen eierstokkanker, afhankelijk van het soort weefsel waar de tumor ontstaat.


  • Epitheliale ovariumtumor of adenocarcinoom (meest voorkomend: 90% van de ovariumkankers): de tumor ontwikkelt zich in de epitheelcellen van de eierstokken, eileiders of andere epitheelweefsels in het bekken. 

  • Kiemceltumor (zeldzaam: 5% van de eierstokkankers): de tumor ontwikkelt zich uit kiemcellen en treft vooral kinderen en jonge vrouwen.
 
  • Tumor van het stroma van de eierstok (minst voorkomend: tussen 3 en 5% van de eierstokkankers): de tumor ontstaat in de stromacellen en wordt meestal in een vroeg stadium gediagnosticeerd bij vrouwen ouder dan 50 jaar. 

Erfelijke eierstokkanker

Als een familie een genetische aanleg heeft voor het ontwikkelen van eierstokkanker, spreekt men ook wel van erfelijke eierstokkanker. Deze vorm van kanker kan veroorzaakt worden door erfelijke kiembaanmutaties die in elke cel van het lichaam aanwezig zijn (inclusief de eicellen en zaadcellen) waardoor ze kunnen doorgegeven worden aan je nakomelingen. Dit kan het geval zijn bij mutaties in de BRCA1- en BRCA2-genen, die het risico op verschillende vormen van kanker, waaronder eierstokkanker, verhogen. Een vrouw die drager is van een mutatie in het BRCA-gen heeft bijvoorbeeld een risico van 20-40% op het ontwikkelen van eierstokkanker tijdens haar leven.

 

Klik hier voor meer informatie over de risico’s van een BRCA-mutatie

 

Tussen 20% en 30% van de vrouwen met eierstokkanker heeft een familiegeschiedenis waarbij andere vrouwen in de familie eerder borst- of eierstokkanker hebben gehad. Echter, in slechts 15% van de gediagnosticeerde eierstokkankergevallen kan dit direct worden toegeschreven aan een erfelijke genetische mutatie. In dit verband zijn BRCA1 en BRCA2 zijn de twee meest voorkomende genen. Andere erfelijke genetische mutaties die minder vaak voorkomen dan deze in de BRCA1 en BCRA2-genen kunnen ook het risico op het ontwikkelen van eierstokkanker en andere vormen van kanker verhogen. Voorbeelden van dergelijke genen zijn CHEK2, ATM, PALB2, TP53, RAD51C, RAD51D, BRIP1, MLH1, MSH2 en MSH6.
 
Het type eierstokkanker dat je hebt, bepaalt voor een deel de behandeling die je krijgt. Zogenaamde erfelijke eierstokkankers ontwikkelen zich vaak sneller en kunnen agressief zijn. Dankzij de vooruitgang in het onderzoek is het nu mogelijk om het risico op het ontstaan ervan te verkleinen en/of ze effectiever te behandelen, met name dankzij doelgerichte therapieën. Voor meer informatie over eierstokkanker kan je terecht op de volgende website: https://www.levenmet-vivreavec.be/nl/eierstokkanker.html.  

Referenties:

Leven met eierstokkanker. Hier beschikbaar: https://www.levenmet-vivreavec.be/fr/cancerdelovaire/tout.html#nl-item-678f61554e-tab (geraadpleegd op 18/12/2023).


Alles over kanker. Eierstokkanker. Disponible ici: https://www.allesoverkanker.be/eierstokkanker (geraadpleegd op 2023).


Fondation contre le cancer. Cancer de l’ovaire - Généralités. Disponible ici : https://www.cancer.be/le-cancer/types-de-cancers/cancer-de-lovaire (geraadpleegd op 18 december 2023).



Cancer Research UK. Ovarian cancer. Disponible ici : https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/ovarian-cancer (geraadpleegd op 18 december 2023).


World Ovarian Cancer Coalition. What is ovarian cancer? Disponible ici: https://worldovariancancercoalition.org/about-ovarian-cancer/what-is-ovarian-cancer/ (geraadpleegd op 18 december 2023).


Belgian guideline for diagnostic testing criteria for Hereditary Breast and Ovarian Cancer (HBOC) gene panel analysis . Disponible ici: https://www.college-genetics.be/assets/recommendations/fr/guidelines/HBOC%20-%20Belgian%20guideline%20for%20diagnostic%20testing%20criteria%20for%20analysis.pdf (geraadpleegd op 18 december 2023).