Informatie over de
genetische test

Informatie over de genetische test 

Hoe worden BRCA-mutaties opgespoord?

Verschillende factoren (je leeftijd, het type kanker waarmee je werd gediagnosticeerd of waarmee een familielid met een BRCA-mutatie werd gediagnosticeerd) bepalen of en welk type genetische test zal worden aangeboden. 

Hoe wordt deze test uitgevoerd?

Erfelijke mutaties in het BRCA-gen kunnen worden opgespoord met een DNA-test (ook wel genetische test genoemd) die controleert op de aanwezigheid van kiembaanmutaties in de BRCA-genen. Dit kan onderzocht worden met een eenvoudige bloedtest. 

 

Een bloedtest kan erfelijke mutaties in het BRCA-gen opsporen en erfelijke mutaties in andere genen. Een positief resultaat geeft aan dat je een erfelijke mutatie hebt, terwijl een negatief resultaat een erfelijke mutatie uitsluit. Naast een positief of negatief resultaat, wordt er soms een genetische afwijking gevonden waarvan men het risico op kanker nog niet weet (VUS).

BRCA Mutaties opgespoord

Er zijn 2 soorten genetische testen: 

De genen waarop je wordt getest hangen af van het type kanker dat bij jou werd vastgesteld of dat werd vastgesteld bij een familielid in het geval er een erfelijke aanleg bekend is. In het laatste geval zal je alleen worden getest op de specifieke mutatie van het gemuteerde gen waarvan jouw familielid de bevestigde drager is.

  1. De diagnostische test kan worden aangevraagd voor een persoon die aan een bepaald type kanker lijdt (volgens de Belgische richtlijnen van het College voor Genetica). Het DNA-onderzoek wordt uitgevoerd op een verzameling van genen (gene panel in het Engels) die specifiek zijn voor het type kanker waarmee de persoon is gediagnosticeerd. In het geval van borst- of eierstokkanker wordt het onderzoek uitgevoerd op de HBOC (erfelijke borst- en eierstokkanker; Heriditary Breast and Ovarian Cancer in het Engels) genen* die BRCA1 en BRCA2 omvatten. Voor andere soorten erfelijke kanker kunnen de geassocieerde genen die worden getest verschillen van deze genen.** 
  2. Voorspellende testen, ook wel pre-symptomatische testen genoemd, kunnen worden aangevraagd voor een gezond familielid als jij een erfelijke aanleg hebt of als bij een ander familielid reeds kanker met een erfelijke aanleg werd vastgesteld. In deze gevallen kunnen gezonde volwassenen met een verhoogd risico een voorspellende test aanvragen om erachter te komen of zij ook drager zijn.

Als je drager bent van een andere erfelijke mutatie dan BRCA1 of BRCA2 zal de onco-geneticus je alle informatie over deze mutatie geven. 

Genetische Testen

Wat zijn de richtlijnen in België voor een genetische BRCA-test?

De belangrijkste taak van het Belgisch College voor Genetica is de ontwikkeling en behoud van een uitstekende deskundigheid op klinisch, technisch en onderzoeksgebied inzake genetica in België. Hiertoe stelt het College richtlijnen op voor genetische diagnostiek en behandeling. Dit is ook het geval voor de genetische BRCA-test. 

 

Hieronder kan je de richtlijnen vinden om in aanmerking te komen voor een genetische test die verschillende genen (gene panel), waaronder BRCA-genen, omvat, afhankelijk van het type kanker dat werd gediagnosticeerd. Het gaat hier over de zogenaamde diagnostische test (laatst bijgewerkt op 11 februari 2025):

Belgische richtlijn voor DNA-onderzoek van borst- en eierstokkanker

 

Richtsnoer Voor DNA Tests
icon

"Gezien mijn jonge leeftijd en de diagnose van een laag hormoongevoelige tumor, werd genetisch onderzoek aanbevolen, omdat dit wees op een
BRCA1-mutatie."

Alison, 30, hormoongevoelige borstkanker, draagster van een BRCA1-mutatie 

BEKIJK HIER ALLE GETUIGENISSEN

Belgische richtlijn voor DNA-onderzoek van pancreaskanker​

 

DNA Onderzoek Pancreaskanker

Belgische richtlijn voor DNA-onderzoek van prostaatkanker​

 

DNA Onderzoek Prostaatkanker

Wat kunnen de verschillende resultaten van een genetische BRCA-test zijn? 

Diagnostisch testresultaat: wat als het genetische testresultaat van een patiënt met kanker positief is? 

Als de genetische test die wordt uitgevoerd op een verzameling van genen (gene panel), die verband houden met een bepaald type kanker, een mutatie in het BRCA1BRCA2 of een ander gen aantoont, is er sprake van een erfelijke variant.

 

In dit geval wordt de opvolging aangepast; je hebt 50% kans om de erfelijke mutatie, en dus ook het verhoogde risico om kanker te ontwikkelen, door te geven aan je kinderen en er wordt een voorspellende genetische test aangeboden aan familieleden die geacht worden risico te lopen.

Voorspellende testresultaten: wat betekent het als de BRCA1/2-mutatie die bekend is in mijn familie niet aanwezig is in mijn bloed? 

In dit geval ben je geen drager van de mutatie. Het risico om kanker te krijgen is vergelijkbaar met het gemiddelde risico voor elk individu. Omdat je geen drager bent van de mutatie, kun je deze ook niet doorgeven aan je kinderen. 

Voorspellende testresultaten: wat betekent het als de BRCA1/2-mutatie die bekend is in mijn familie aanwezig is in mijn bloed? 

In dat geval: 
 


▪ Als je drager bent van dezelfde mutatie, heb je een verhoogd risico op kanker. Voor vrouwen betekent dit een hoger risico op borst- en/of eierstokkanker en in sommige gevallen op andere soorten kanker. Voor mannen betekent dit een hoger risico op prostaatkanker en in sommige gevallen op andere soorten kanker.
 

▪ Je hebt 50% kans om de erfelijke mutatie door te geven aan je kinderen en dus ook 50% kans om de erfelijke mutatie niet door te geven.

 

Klik hier voor meer informatie over de risico's van een BRCA-mutatie

 

Als je een gezonde vrouw bent en een genetische aanleg hebt om kanker te ontwikkelen, kan je samen met je huisarts of gynaecoloog beslissen wat voor jou de beste preventieve maatregelen zijn in je huidige levensfase. Dit kan ook besproken worden tijdens het genetisch consult in de borstkliniek.
 
Als je een gezonde man bent en drager bent van een erfelijke mutatie, krijg je bepaalde preventieve testen aangeboden, zoals een screening op prostaatkanker. 

 

Het hele zorgteam om je heen zal je bijstaan en je begeleiden in de keuzes die je moet maken. 
 
Klik hier voor meer informatie over preventieve maatregelen

icon

"Wij zijn alle drie, mijn broer, mijn zus en ik, drager en meteen sloeg de angst toe. We hebben een groter risico om kanker te krijgen, maar we zullen beter in de gaten worden gehouden. Na een paar weken accepteerden we het en toen ik eenmaal gerustgesteld was, voelde ik me opgelucht dat ik wist dat ik drager was van dit gen."
Camille, 25, triple-negatieve borstkanker, draagster van een BRCA1-mutatie

BEKIJK HIER ALLE GETUIGENISSEN

Hoe verloopt de communicatie in de familie?

Bij een positief resultaat is het aanbevolen ook je familieleden te informeren zodat ook zij genetische counseling of erfelijkheidsadvisering en gerichte analyse kunnen overwegen. Dit zal bepalen of je familieleden ook drager zijn van dezelfde erfelijke mutatie.

 

Klik hier voor meer informatie over hoe je kan communiceren met je dierbaren 

Wat betekent het als de erfelijke aanleg in de familie nog niet aantoonbaar is of als een variant van onbekende betekenis wordt gevonden (VUS)?

Voor sommige families met een duidelijke geschiedenis van kanker is het mogelijk dat genetisch onderzoek de familiegeschiedenis nog niet kan koppelen aan een afwijking in een specifiek gen. Dit betekent niet dat er geen erfelijke factor is, maar dat de huidige wetenschappelijke kennis
deze nog niet ontdekt heeft.

 

Als er een significante voorgeschiedenis van kanker is, zal de arts adviseren om preventieve testen uit te voeren om de impact van een (nog)
niet-geïdentificeerde mutatie te voorkomen. 

icon

"We kennen de belangrijkste, hoog-risico kankergenen, maar zelfs onder deze genen zijn er veel variaties tussen mensen. Soms weten we niet of een bepaalde variatie ziekteverwekkend is of eerder een banaliteit is die nooit tot ziekte zal leiden."
Dr. Joris, UZ Brussel, medisch oncoloog

BEKIJK HIER ALLE GETUIGENISSEN

Als de gedetecteerde genetische afwijking een VUS is (VUS staat voor "Variant van Onbekende Betekenis" of “Variant of Uncertain Significance” in het Engels), toont moleculaire analyse een mutatie aan in bijvoorbeeld het BRCA1- of BRCA2-gen, maar deze kan nog niet worden geclassificeerd. Met andere woorden, we weten nog niet wat de impact van deze mutatie is, de mutatie werd nog niet in verband gebracht met een verhoogd risico om kanker te ontwikkelen of de mutatie komt regelmatig voor in de algemene bevolking. Totdat deze variant is opgehelderd, wordt het risico berekend op basis van de familiegeschiedenis, de VUS-classificatie en of de variant al dan niet overeenkomt met een normale variant in de populatie.

 

Tijdens het genetisch consult zal het multidisciplinaire team je helpen te begrijpen wat een VUS is. Bovendien verandert de wetenschappelijke kennis regelmatig op basis van genetisch onderzoek. Het is belangrijk om op de hoogte te blijven via regelmatige genetische raadplegingen (om de 2 jaar in België), voor het geval de VUS wordt geherclassificeerd als een mutatie waar een verhoogd kankerrisico mee wordt geassocieerd. Afhankelijk van het risico van de mutatie kan men je vragen om elk jaar op consultatie te gaan.

 

Daarnaast kunnen andere preventieve screenings aan je worden aanbevolen.

 

Geconfronteerd worden met een VUS-afwijking is niet gemakkelijk. Het multidisciplinaire team, dat individuele ondersteuning biedt afhankelijk van jouw persoonlijk verhaal, zal je helpen om wegwijs te geraken doorheen deze complexe materie en zal er samen met jou voor zorgen dat je de informatie krijgt die je nodig hebt wat betreft je opvolging.

 

Klik hier voor meer informatie over preventieve maatregelen

Hoeveel kost de test? 

De test wordt terugbetaald door je ziekenfonds, uitgezonderd de eigen bijdrage of remgeld
(tussen €8 en €15). 

Testkosten

Vragen over je verzekering?

Wanneer je een levensverzekering afsluit, heeft de verzekeraar geen recht om je te verplichten een genetische test te ondergaan. Het is verder niet verplicht om aan te geven dat je een erfelijkheidsonderzoek hebt ondergaan, en evenmin ben je verplicht om routinematige controles te vermelden als je niet ziek bent geweest. Ben je wel ziek geweest, dan moet je dit vermelden. Voor patiënten met een kankerdiagnose bestaat echter het ‘recht om vergeten te worden’ voor wie een schuldsaldoverzekering wil afsluiten. Sinds 1 januari 2025 heb je 5 jaar na het einde van een succesvolle kankerbehandeling het recht om vergeten te worden waarbij de verzekering geen rekening meer mag houden met je eerdere diagnose. Je moet wel nog steeds je kankerbehandeling vermelden.

Vragen Verzekering
icon

"Als het gaat om verzekeringen en de vraag - bent u drager van een genetische ziekte? - in de gezondheidsvragenlijst, dan kunnen we 'nee' antwoorden."
Dr. t'Kint, Jules Bordet Instituut, hoofd van de afdeling oncogenetica

BEKIJK HIER ALLE GETUIGENISSEN

*In de zoektocht naar erfelijke mutaties in eierstok- en borstkanker omvat het gestandaardiseerde genetische onderzoek, in het geval van een vermoedelijke aanleg, 12 genen. De genen die op dit moment bekend zijn, zijn: BRCA1, BRCA2, CHEK2, ATM, PALB2, TP53, RAD51C, RAD51D, BRIP1, MLH1, MSH2 en MSH6.  

 

**Voor prostaatkanker omvatten gestandaardiseerde genetische tests in geval van vermoedelijke aanleg de volgende genen: ATM, BARD1, BRCA1, BRCA2, BRIP1, CDK12, CHEK1, CHECK2, FANCA, FANCL, MRE11, NBN, RAD51C, RAD54L, NBS1, PALB2, PPP2R2A. Voor pancreaskanker omvatten gestandaardiseerde genetische tests in geval van vermoedelijke aanleg ten minste de volgende genen: BRCA1, BRCA2, PALB2, ATM, CDKN2A, TP53, MLH1, MSH2 en MSH6


Referenties:  


Leven met eierstokkanker / alles over eierstokkanker / genetisch onderzoek. Hier beschikbaar: https://www.levenmet-vivreavec.be/nl/eierstokkanker/alles.html#nl-item-6ad4d12734-tab (geraadpleegd op 18 december 2023). 



Erfelijke borst- en eierstokkanker. Hier beschikbaar: https://www.uzbrussel.be/documents/76089/150552/informatiebrochure+voor+pati%C3%ABnten+erfelijke+borst+en+eierstokkanker.pdf/6376d471-4270-48ab-37ea-e12883fd4e13?version=1.0 (geraadpleegd op 18 december 2023). 


What do BRCA1 and BRCA2 genetic test results mean? Hier beschikbaar: https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/genetics/brca-fact-sheet (geraadpleegd op 18 december 2023). 
 


Belgian guideline for diagnostic testing criteria for Hereditary Breast and Ovarian Cancer (HBOC) gene panel analysis. Hier beschikbaar: https://www.college-genetics.be/assets/recommendations/fr/guidelines/HBOC%20-%20Belgian%20guideline%20for%20diagnostic%20testing%20criteria%20for%20analysis.pdf (geraadpleegd op 18 december 2023). 
 


Genetic testing for hereditary prostate cancer in Belgium. Hier beschikbaar: https://www.college-genetics.be/assets/recommendations/fr/guidelines/Prostate%20cancer,%20hereditary%20-%20testing%20guidelines.pdf (geraadpleegd op 18 december 2023). 
 


Compermed/workflow/solid tumour/prosate. Hier beschikbaar: https://www.compermed.be/en/workflows/prostate (geraadpleegd op 18 december 2023).


Belgian guideline for diagnostic testing criteria for pancreatic-cancer- genes-panel analysis. Hier beschikbaar: https://www.college-genetics.be/assets/recommendations/fr/guidelines/Pancreatic%20cancer%20-%20Belgian%20guideline%20for%20diagnostic%20testing%20criteria.pdf (geraadpleegd op 18 december 2023).